فارس: در یک آیین دیرین و به حرمت تشنه لبی حضرت سیدالشهدا (ع) و یاران باوفایش مراسم طشت گذاری در اردبیل آغاز شد. در این مراسم که در شهر اردبیل قدمتی به درازای تاریخ دارد در فضای داخلی مساجد شهر اردبیل سکوهایی وجود دارد که روی آنها طشت بزرگ مسی و برنزی گذاشته می شود که این طشت ها نزد عزاداران حسینی از حرمت خاصی برخوردار است و در طول سال روی جایگاه ویژه خود می مانند تا سه روز مانده به آغاز ماه محرم در آیینی که خاص عزاداری شهر اردبیل است و به آن طشت گذاری گفته می شود، مورد استفاده قرار می گیرند. شهر اردبیل از دوران قدیم تا چندی پیش صاحب شش محله اصلی بوده که اهالی شهر با تعبیر محلات شش گانه از آن یاد می کردند. هر محله اصلی یا بزرگ نیز شامل کوچه ها و مساجد کوچک تری بوده که در زبان محلی به آن خولا (شاخه) گفته می شود. عزاداری ماه محرم در اردبیل از دیرباز توسط همین محلات شش گانه و شاخه های آن انجام می گرفته و اکنون نیز به همان ترکیب کهن توسط محلات شش گانه و محلات تابعه آن سامان می یابد. بیوک جامعی پژوهشگر تاریخ اردبیل و عضو هیئت امنای محلات شش گانه با اشاره به این نکته که آیین طشت گذاری به مناسبت آغاز روزهای عزاداری شهدای کربلا فقط در شهر اردبیل دارای سابقه تاریخی است در این مورد به خبرنگار فارس گفت: مراسم طشت گذاری از ۲۷ ذی حجه تا اول ماه محرم یعنی در فاصله سه روز در نزدیک به ۲۰۰ مسجد اردبیل برگزار می شود. وی افزود: اولین طشت گذاری رسمی شهر روز ۲۷ ذی حجه پس از نماز مغرب در مسجد جامع شهر صورت می گیرد و سپس طی روزهای باقی مانده تا آغاز ماه محرم بقیه محله ها نیز اقدام به برگزاری این مراسم می کنند. جامعی نحوه طشت گذاری مسجد جامع اردبیل را این گونه شرح داد که طشت گذاری مسجد جامع شهر توسط عزاداران محله طوی مدیریت می شود به طوریکه چند روز مانده به ۲۷ ذی حجه تعدادی از زنان این محله اقدام به نظافت مسجد محله و شستشوی تشت ها می کنند تا این طشت ها در گوشه ای از مسجد قرار گیرد. وی تصریح کرد: در مسجد جامع اردبیل به نشان شش محله اصلی شهر شش طشت آب وجود دارد که در روز طشت گذاری مسجد جامع علاوه بر عزاداران محله طوی و توابع آن ریش سفیدان و رؤسا و هیئت امنای پنج محله دیگر نیز حضور می یابند.این پژوهشگر عاشورایی خاطر نشان کرد: بعد از عزاداری حسینیان محله طوی و محله های تابع آن تشت هر محله توسط نماینده همان محله با کمک جوانان و در میان غلغله ازدحام جمعیت به دوش گرفته می شود و روی سکویی که برای طشت ها در مسجد ساخته شده، قرار می گیرد. جامعی اضافه کرد: بعد از قرار گرفتن آخرین تشت روی سکوی مورد نظر عزاداران حسینی کوزه های آب را بر دوش می گیرند و در میان ازدحام عزاداران آب آنها را در درون طشت ها خالی می کنند. عضو هیئت امنای محله طوی بیان کرد: عزاداران اردبیل علاوه بر آن که برای رفع تشنگی این ده روز عزاداری از آب طشت ها می نوشند به شفابخش بودن این آب نیز عقیده دارند و آن را به عنوان تبرک به خانه ها می برند تا بیمارانشان هم از آن آب بنوشند که البته با کم شدن آب باز هم آب تازه ای در طشت ها ریخته می شود. طشت هایی که قداست تاریخی دارند این استاد دانشگاه در ادامه سخنان خود ادامه داد: روشن کردن شمع و خواندن دعای فاتحه نیز که دعای خاص آیین طشت گذاری است از برنامه های سنت طشت گذاری اردبیل به شمار می آید. نویسنده کتاب آثار و ابنیه های تاریخی اردبیل به سند تاریخی طشت گذاری اشاره کرد و گفت: سند تاریخی دقیقی در این زمینه به دست نیامده ولی براساس متن قدیمی طشت گذاری به صورت تلفیقی با استفاده از سه زبان فارسی، ترکی و عربی نوشته شده است و می توان حدس زد آیین طشت گذاری ریشه در عصر صفویه داشته است. وی افزود: هر چند در عصر قاجار فقط در مسجد جامع اردبیل این مراسم برگزار می شد اما هم اکنون در ۲۰۰ مسجد اردبیل مراسم طشت گذاری برگزار می شود و علاوه بر این در سه دهه اخیر برگزاری مراسم طشت گذاری به سایر شهرهای استان اردبیل و بیشتر شهرهای آذربایجان شرقی، غربی و زنجان نیز تسری یافته است. همچنین اردبیلی های مقیم تهران نیز در آستانه ماه محرم اقدام به برپایی آیین طشت گذاری می کنند در هر حال تا جایی که می دانیم قدیمی ترین آیین طشت گذاری در مسجد جامع اردبیل امروز بعد از نماز مغرب و عشا شروع شده و تا پاسی از شب ادامه می یابد. در کنار این مراسم معنوی که زنان و مردان و کودکان و بزرگسالان در آن شرکت می کنند اردبیل به صورت رسمی از امروز حال و هوای ماه محرم به خود گرفته و از فردا نیز در تمام محلات اردبیل و مساجد آن آیین تشت گذاری انجام می شود. این مراسم همراه با مداحی ها و نوحه سرایی های سوزناک است که عده ای از اهالی اردبیل نیز برای شفا و درمان بیماران و افراد نیازمند در این مراسم دست به دعا می شوند. کد: 669845